Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ, Του Δημ. Γεωργόπουλου


Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ

του Δημήτρη Χ. Γεωργόπουλου      ΓΕΩΡΓΟΠΟΥΛΟΣ

  Ιστορικού – Αρχειονόμου                                                                                

Γενικά Αρχεία του Κράτους –   Αρχεία νομού Αργολίδας

   Χιλιάδες σελίδες έχουν γραφεί για τον διπλωμάτη Καποδίστρια ή τον Κυβερνήτη Καποδίστρια. Το κείμενο που ακολουθεί αναφέρεται  στον άνθρωπο Καποδίστρια και τη ζωή του στο Ναύπλιο. Επίσης, ερευνάται πώς αυτή η πόλη τίμησε τον Κυβερνήτη.

Και ας αρχίσουμε από τη διαμονή του:

«ΤΟ ΠΑΛΑΤΑΚΙ»[1]

Όταν πρωτοήρθε στο Ναύπλιο ο Ιωάννης Καποδίστριας, στις 8 Ιανουαρίου 1828, διέμεινε για λίγες  μέρες σε ένα από τα ελάχιστα αξιοπρεπή σπίτια της πόλης, στην οικία του Εμμανουήλ Ξένου[2].  Το σπίτι αυτό νοικιάστηκε για το χρονικό διάστημα από 1.1.1828 έως τέλος Αυγούστου 1830 αντί του ποσού των 6.600 φοινίκων. Ο Κυβερνήτης διέμενε εκεί, όποτε βρισκόταν στο Ναύπλιο, μέχρι να κατασκευαστεί το «Κυβερνείο», το γνωστό ως «Παλατάκι».

Το «Παλατάκι» βρισκόταν στη θέση όπου σήμερα έχει τοποθετηθεί ο ανδριάντας του βασιλιά Όθωνα. Χτίστηκε σε οικόπεδο ιδιοκτησίας του Πανούτσου Νοταρά, που το είχε αγοράσει από την επιτροπή που εκποιούσε «εθνικούς τόπους», δηλαδή ακίνητα που ανήκαν σε Οθωμανούς και περιήλθαν στο Δημόσιο μετά την Απελευθέρωση[3].  Ο θεμέλιος λίθος τέθηκε στις αρχές Αυγούστου 1829 και η οικοδομή αποπερατώθηκε σε 6-7 μήνες. Ήταν ένα απέριττο οικοδόμημα που σχεδιάστηκε από τον Ιταλό Πασκουάλε Ιππολίτι, υπαξιωματικό του Μηχανικού (φωτ. 01, 02). Κάηκε στις 16 Οκτωβρίου 1929, όταν εκεί στεγαζόταν η Νομαρχία Αργολίδος και Κορινθίας (φωτ. 03).

01-a-marc-%cf%84%ce%bf-%cf%80%ce%b1%ce%bb%ce%b1%cf%84%ce%ac%ce%ba%ce%b9-%cf%84%ce%bf%cf%85-%ce%ba%ce%b1%cf%80%ce%bf%ce%b4%ce%af%cf%83%cf%84%cf%81%ce%b9%ce%b1-%cf%85%ce%b4%ce%b1%cf%84%ce%bf%ce%b3

01 A. Marc, Το Παλατάκι του Καποδίστρια, υδατογραφία 16,4 χ 27,7 εκ.(Αφροδίτη Κούρια, Το Ναύπλιο των περιηγητών, σ. 199.)

02-%cf%84%ce%bf-%ce%ba%cf%85%ce%b2%ce%b5%cf%81%ce%bd%ce%b5%ce%af%ce%bf%ce%bd-%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%80%ce%b5%ce%b9%cf%81%ce%b1-%ce%b7%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%bf%ce%bb%cf%8c%ce%b3%ce%b9%ce%bf-1998-min

02 Το Κυβερνείον ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ημερολόγιο 1998

03-%cf%84%ce%bf-%cf%80%ce%b1%ce%bb%ce%b1%cf%84%ce%ac%ce%ba%ce%b9-%ce%bc%ce%b5%cf%84%ce%ac-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%80%cf%85%cf%81%ce%ba%ce%b1%cf%8a%ce%ac-%cf%84%ce%b7%cf%82-16%ce%b7%cf%82-%ce%bf%ce%ba

03 Το Παλατάκι μετά την πυρκαϊά της 16ης Οκτωβρίου 1929 ΑΠΟΠΕΙΡΑ Ημερολόγιο 1998

Ο Ιωάννης Καποδίστριας όταν ήλθε στο Ναύπλιο ήταν 52 ετών. Ήταν άγαμος, αυστηρών ηθών, ζούσε ζωή απλή και μονήρη και δεν είχε συναναστροφές. Ντυνόταν απλά και ήταν λιτοδίαιτος[1].  Όμως, κάθε φορά που του δινόταν ευκαιρία να παραθέσει δείπνο, το τραπέζι του ήταν πλουσιότατο και περιζήτητο από τους συνδαιτυμόνες[2].  Ήταν αφιερωμένος στο δύσκολο έργο που είχε αναλάβει και η μόνη ψυχαγωγία του ήταν η συναναστροφή του με την οικογένεια Καρατζά, γιου του ηγεμόνα της Μολδαβίας[3].  Εκκλησιαζόταν ανελλιπώς κάθε Κυριακή στην εκκλησία του Αγίου Σπυρίδωνα, όπου και δολοφονήθηκε στις 27 Σεπτεμβρίου 1831.

Έβγαινε καθημερινά και πήγαινε με την άμαξά του στο «ησυχαστήριό» του, εκεί που σήμερα είναι η εκκλησία του Αϊ Γιάννη του Πρόδρομου (φωτ. 04). Στο χώρο αυτόν υπήρχε ένας τεκές,  που ο Κυβερνήτης τον μετέτρεψε σε «αναπαυτήριον»[4]. Στο δημοτικό αρχείο Ναυπλίου υπάρχουν έγγραφα του 1894, όπου ο Νομάρχης  κατακρίνει το Δήμαρχο γράφοντας   «… ότι δικαίως θα επισύρωμεν καθ’  υμών την κατάκρισιν όταν του πρώτου της πατρίδος μας Κυβερνήτου η μικρά έπαυλις ευρίσκεται εις αθλίαν κατάστασιν τον οίκτον προκαλούσα» και του παραγγέλλει να υποβάλει προϋπολογισμό της δαπάνης επισκευής[5]. Στις αρχές του 20ου αιώνα ο χώρος παραχωρήθηκε στο σύλλογο κουρέων και κομμωτών της πόλης με τον όρο να τον διαχειρίζεται  για μια 25ετία[6]. Εκεί οι κουρείς έχτισαν  την εκκλησία του Αϊ Γιάννη.

04-%ce%bf-%cf%84%cf%8c%cf%80%ce%bf%cf%82-%cf%8c%cf%80%ce%bf%cf%85-%cf%84%ce%bf%cf%80%ce%bf%ce%b8%ce%b5%cf%84%ce%b5%ce%af%cf%84%ce%b1%ce%b9-%cf%84%ce%bf-%ce%b7%cf%83%cf%85%cf%87%ce%b1%cf%83%cf%84

04 Ο τόπος, όπου τοποθετείται το ησυχαστήριο του Κυβερνήτη

ΤΟ ΠΡΟΤΥΠΟ ΑΓΡΟΚΗΠΙΟ ΚΑΙ Η ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΣΧΟΛΗ ΤΙΡΥΝΘΑΣ

Το Ναύπλιο την εποχή του Καποδίστρια ήταν «πόλις όλως τουρκική τας μεν οδούς είχε στενάς, ανωμάλους και βορβορώδεις, τας δε οικίας ξυλοκτίστους, πολυθύρους, σεσαθρωμένας και παντί αρρύθμους»[7].

Ο Κυβερνήτης ανέθεσε στον συνταγματάρχη Κάρολο Γουλιέλμο  φον Χέιντεκ, γενικό Φρούραρχο Ναυπλίου, να πραγματοποιήσει μια σειρά από έργα με στόχο τον ευπρεπισμό της πόλης. Συγκεκριμένα καθαρίστηκαν δρόμοι από τα ερείπια και τις ακαθαρσίες, ανοίχτηκαν οι υπόνομοι, γκρεμίστηκαν οι καλύβες και τα σαχνισιά για να κυκλοφορεί καλύτερα ο αέρας, επισκευάστηκε το στρατιωτικό νοσοκομείο στην Ακροναυπλία, όπως και ο παλαιός στρατώνας, και χτίστηκε νέος[1]. Δημιουργήθηκε το Προάστιο της Πρόνοιας για να στεγάσει Κρήτες και άλλους πρόσφυγες[2].

Ένα από τα πιο  σημαντικά και λιγότερο γνωστά, κατά τη γνώμη μου, έργα του Κυβερνήτη είναι η δημιουργία Αγροκηπίου και Γεωργικής σχολής στην Τίρυνθα[3].

Το εγχείρημα ανατέθηκε σ’ έναν νεαρό γεωπόνο, τον Γρηγόριο Παλαιολόγο.

Ο Παλαιολόγος, με σπουδές στη Γαλλία, επέλεξε «γην  εθνικήν κειμένην μεταξύ του χωρίου Δαλαμανάρας και των ερειπίων της αρχαίας Τίρυνθος» για δύο λόγους. Ο πρώτος λόγος ήταν γιατί θα μπορούσε να δημιουργήσει καλλιεργήσιμη γη αποστραγγίζοντας τις  βαλτώδεις εκτάσεις που υπήρχαν προς τη θάλασσα και ο δεύτερος γιατί οι πέτρες των ερειπίων της αρχαίας Τίρυνθας θα χρησίμευαν ως οικοδομικό υλικό  για την ανέγερση των αναγκαίων οικοδομών του αγροκηπίου.

Δημιουργήθηκαν κτιριακές υποδομές για να στεγάσουν τις γεωργοκτηνοτροφικές δραστηριότητες, καθώς και το σχολείο-ορφανοτροφείο, όπου κατοικούσαν νέοι τρόφιμοι και ορφανά αγωνιστών του ’21, τα οποία διδάσκονταν θεωρικά και πρακτικά τη γεωπονία και τη γεωργία.

Εισήχθησαν νέες τεχνικές, νέοι σπόροι,  νέα φυτά, μεταξύ των οποίων και η πατάτα, καθώς και νέα εργαλεία, που έφερε ο Παλαιολόγος από το Παρίσι, προσφορά των Γάλλων Φιλελλήνων. Ιδιαίτερη σημασία έδωσε στη χρήση του σιδερένιου αρότρου (μέχρι τότε οι γεωργοί χρησιμοποιούσαν το ξύλινο άροτρο, το ησιόδειο).[4]

Η πόλη τίμησε τον Κυβερνήτη ανεγείροντας μεγαλοπρεπή  ανδριάντα.

Ειδικότερα, η Ε΄ Εθνοσυνέλευση με ψήφισμά της τον Φεβρουάριο του 1832 αποφάσισε μεταξύ των άλλων «Να κατασκευασθώσιν, …  εκ χαλκού τρεις κολοσσιαίοι ανδριάντες του αειμνήστου, … εξ   ων ο εις θέλει σταθεί εις Αίγιναν, ο δε κατά την Πελοπόννησον, εις την καθέδραν της Κυβερνήσεως ή εις Τριπολιτσάν, ο δε τρίτος εις την Στερεάν Ελλάδα , κατά το Μεσολόγγιον, ή εις την καθέδραν   της Κυβερνήσεως, εάν κατασταθή είς τινα πόλιν της Στερεάς Ελλάδος.»[5] (φωτ. 05, 06).

Περισσότερα στο ιστολόγιο cityofnafplio.com

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s