ΤΟ ΝΑΥΠΛΙΟ ΚΑΙ Ο ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΟΥ (18ος & 19ος αιώνας)


Από το 1715 μέχρι το 1822, οι μουσουλμάνοι αποτελούσαν τη συντριπτική πλειονότητα του πληθυσμού στο Ναύπλιο. Εκεί έδρευαν Οθωμανοί αξιωματούχοι ‐ο πασάς, ο βοεβόδας, οι αγάδες, οι γενίτσαροι και πλήθος μαύρων σκλάβων. Οι μουσουλμανικοί πληθυσμοί επικρατούσαν στην πόλη, ενώ οι κύριες μειονότητες ήταν η χριστιανική και η εβραϊκή.

Το 1799, ο Φ. Πουκεβίλ [F. Pouqueville] αναφέρει ότι ο πληθυσμος του Ναυπλίου ανήρχετο σε 7.000 άτομα (Τούρκοι, Έλληνες και Αρμένιοι).

Το 1716 έγινε οθωμανική απογραφή των οικημάτων του Ναυπλίου που κατέγραψε 450 μουσουλμανικά και μόλις 17 χριστιανικά σπίτια. Οι ονομασίες των πέντε μαχαλάδων δεν υποδηλώνουν την ύπαρξη χριστιανικής συνοικίας, συνεπώς οι λιγοστοί χριστιανοί διέμεναν είτε έξω από τα τείχη είτε μαζί με τους μουσουλμάνους. Πιθανά ο αριθμός των χριστιανών κατοίκων είναι αρχικά τόσο μικρός ώστε δεν επέτρεψε τη δημιουργία ξεχωριστού μαχαλά, ενώ στη συνέχεια αυξήθηκε.

Τα πρώτα χρόνια του 19ου αιώνα, ο Πουκεβίλ και ο Έντ. Ντόντγουελ [Ed. Dodwell] τον υπολογίζουν σε περίπου 4.000, από τους οποίους οι περισσότεροι μουσουλμάνοι. Έχουν μεσολαβήσει τρία έτη, από το 1799 έως το 1801, που η επιδημία πανώλης έπληξε το Ναύπλιο και μείωσε κατά πολύ τον πληθυσμό του. Κατά την καποδιστριακή περίοδο (1828) έγινε η εκτίμηση ότι το 1821 τον πληθυσμό του Ναυπλίου αποτελούσαν 3.450 άτομα: 2.750 μουσουλμάνοι (79,71%), 500 χριστιανοί (14,49%) και 200 εβραίοι (5,80%). Χωρίς να παραπέμπουν στις πηγές, ο Δ. Κόκκινος αναφέρει ότι στο ξέσπασμα της επανάστασης υπήρχαν 860 μουσουλμανικές οικογένειες και μόλις 25 χριστιανικές, ενώ ο Μ. Λαμπρινίδης αναφέρει περίπου 300 χριστιανούς.

Για τους εβραίους του Ναυπλίου γνωρίζουμε ακόμη λιγότερα. Κατά τον 18ο αιώνα, το Ναύπλιο ήταν μια από τις πόλεις, όπως η Τριπολιτσά και ο Μιστράς, όπου συναντούμε εβραϊκούς πληθυσμούς. Η εβραϊκή κοινότητα στο Ναύπλιο διατηρήθηκε καθ’ όλον τον 18ο αιώνα και, όπως αναφέρθηκε, εκτιμήθηκε ότι το 1821 αριθμούσε 200 κατοίκους. Σύμφωνα με τον Σ. Πομάρντι [S. Pomardi], στις αρχές του 19ου αιώνα, η εβραϊκή κοινότητα υπερτερούσε πληθυσμιακά της χριστιανικής, καθώς ο περιηγητής αναφέρει ότι η πλειονότητα του πληθυσμού του Ναυπλίου αποτελείται από «Τούρκους, Εβραίους και λίγους Έλληνες». Σε κάθε περίπτωση, η εβραϊκή κοινότητα δεν παρουσιάζεται πλέον στην απογραφή που έγινε στο Ναύπλιο τον Αύγουστο του 1825, οπότε καταγράφτηκαν μόλις 3 εβραίοι.

.

Το Ναπλιο κυριετηκε απ τους λληνες επανασττες τον Δεκμβριο του 1822 και εκκενθηκε απ τον μουσουλμανικ πληθυσμ του, εκτς απ ορισμνους Οθωμανος αξιωματοχους με τις οικογνεις τους, οι οποοι παρμειναν αιχμλωτοι. κτοτε, υπρξε να απ τα σημαντικ πολιτικ και στρατιωτικ κντρα των Ελλνων επαναστατν, ιδιατερα μετ τον Ιονιο του 1824 οπτε κατστη δρα της εθνικς διοκησης και εγκαταστθηκαν εκε οι κυβερνσεις και τα περιβλλοντ τους. Οι εξελξεις αυτς, η ασφλεια που παρεχαν οι οχυρσεις, οι κενωθεσες κατοικες και πρωτατια ο πλεμος που μαινταν στον ελλαδικ χρο, εχαν σαν αποτλεσμα να καταστε το Ναπλιο τπος προσλευσης για χιλιδες πρσφυγες. Το 1824, σμφωνα με τον Γ. Βδινγκτον [G. Waddington], υπρχαν 7.000‐8.000 κτοικοι. Το 1825, επλθε δραματικ αξηση των επυλδων στο Ναπλιο εξαιτας της εισβολς του Ιμπραμ πασ στην Πελοπννησο και της λωσης του Μεσολογγου απ τους Οθωμανος το 1826, μετ την οποα συνρευσαν στο Ναπλιο χιλιδες νοπλοι. Το 1826, στο Ναπλιο βρσκονταν περπου 5.000 τακτοι, οι οποοι απαιτοσαν να πληρωθον απ τη διοκηση τους χρωστομενους μισθος τους.

Το φαινμενο του υπερπληθυσμο καταγρφτηκε το 1825, οπτε η αστυνομα διεξγαγε τρεις απογραφς των κατοκων του Ναυπλου, απτις οποες μνο μια διασζεται ολοκληρωμνη. Η απογραφ αυτ, γινε τον Νομβριο και κατγραψε 10.276 κατοκους76 απ τους οποους μνο οι 284 ταν εντπιοι.

Σμφωνα με τον Κ. Κμη, κατ την απογραφ του 1825 το Ναπλιο αριθμοσε 15.828 κατοκους, απ τους οποους οι 391 εντπιοι που διμεναν στο Ναπλιο πριν το ξσπασμα της επανστασης αποτελοσαν μλις το 2,5% του συνολικο πληθυσμο. Ανμεσστους πρσφυγες πλειοψηφοσαν οι Πελοποννσιοι (43,5%), ακολουθοσαν οι Μικρασιτες (9,8%) και οι επυλδες απ διφορα μρη των Βαλκανων, της Μεσογεου και της Ευρπης (πνακας 4).

Τα επμενα χρνια οι περισστεροι πρσφυγες εγκατλειψαν το Ναπλιο και, πως αναφρθηκε, σμφωνα με στοιχεα απ τη γαλλικ επιστημονικ αποστολ, η πλη διθετε το 1829 5.550 κατοκους. Ο Β. Δωροβνης θεωρε τι οι κτοικοι του Ναυπλου υπερβαιναν αυτν τον αριθμ, καθς το 1828 μνο στο νο προστιο Πρνοια διμεναν 2.500 κτοικοι. Σε κθε περπτωση, η επανσταση φερε το τελευταο προσφυγικ ρεμα που δχτηκε η πλη, μρος του οποου αποτλεσε τον μνιμο πληθυσμ της.

ΠΗΓΗ: ΑΛΙΚΗ ΦΑΚΟΥΡΑ – ΝΑΥΠΛΙΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΣΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΗ (Διπλωματική εργασία) Νοέμβριος 2006.

Περισσότερα θα δημοσιευθούν στο νέο τεύχος του ηλεκτρονικού περιοδικού μας, «Ο ΑΝΑΠΛΙΩΤΗΣ» που θα κυκλοφορήσει τον Ιούνιο.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s